Książę Józef Poniatowski urodził się 7.V.1763 roku.
Wychowywał się pod opieką matki, Teresy Heruli z Klimskich, na przemian w
Wiedniu i w Pradze.
Po śmierci ojca, Andrzeja Poniatowskiego (1773r.) nad
przynależnością narodową księcia czuwał stryj, który pragnął by bratanek króla
polskiego był wychowywany jak Polak. Jeszcze przed ukończeniem 17 roku życia
młody książę rozpoczął służbę w armii austriackiej.
7 lutego 1780 roku został mianowany
podporucznikiem, a cztery lata później był już majorem. Do Polski przybył
w 1781 roku, w księdze pamiątkowej Uniwersytetu Jagiellońskiego widnieje jego
podpis z 17 lutego 1781 roku. Ponieważ książę zdradzał wielkie talenty wojskowe,
kariera jego w armii postępowała błyskawicznie. Otrzymał ważne odznaczenia
wojskowe z rąk stryja: Order św. Stanisława, a następnie wstęgę Orderu Orła
Białego.
W tym czasie Józef Poniatowski doskonale
rozumiał trudne położenie Polski z potrzebą ratowania jej przed ostatecznym
upadkiem. Na początku sierpnia 1789 r. książę udał się do Warszawy. 6.V.1792r.
książę ruszył na wojnę w obronie konstytucji 3 Maja. Odniósł zwycięstwo pod
Zieleńcami. 8.VIII.1789 książę opuszcza Warszawę. Wiosną 1794 r. dochodzi do
Księcia Józefa wieść o Insurekcji Kościuszkowskiej. Z końcem maja dotarł do
obozu wojskowego
w Jędrzejowie, gdzie spotkał się z Naczelnikiem T. Kościuszką. W sierpniu bierze
udział w obronie oblężonej przez Prusaków Warszawie.
Po upadku powstania Kościuszkowskiego zamieszkał w pałacu "Pod Blachą". 19
XII 1806r na zamku warszawskim książę Józef wita cesarza Napoleona. Otrzymał
stanowisko naczelnego wodza armii Księstwa Warszawskiego, którego utworzenie
obwieszczono w Dreźnie z końcem 1807 roku 19 grudnia. Zwycięstwo Napoleona w
wojnie z Austrią oraz ofensywa armii polskiej pod dowództwem Księcia Józefa
zdecydowały o przyłączeniu do Księstwa warszawskiego w 1809 r. ziem zaboru
austriackiego z Krakowem, Sandomierzem, Lublinem. Miasto Kraków ofiarowało
księciu na pamiątkę oswobodzenia Galicji chorągiew ze słowami: "Hołdu,
uszanowania i wdzięczności. W 1812 r. brał Książe Józef udział w kampanii
Napoleona na Moskwę. W 1813 wyrusza z Krakowa do Saksonii. Wojsko Księcia
opuściło w pięciu kolumnach marszowych. "W bitwie narodów" pod Lipskiem książę
został 5-krotnie ranny. Otrzymał od Napoleona godność Marszałka Francji.
Osłaniając odwrót armii francuskiej, ranny i zmęczony książę
nie ustąpił z pola walki. Zginął w nurtach Elstery
w 19 X 1813r. Wcześniej miał wyrzec słowa:
"Bóg mi powierzył honor Polaków, jemu
samemu go oddam".
Zwłoki księcia złożono w krypcie Katedry Wawelskiej.
Poniatowski był wybitnym żołnierzem, człowiekiem honoru i wielkim patriotą.
Odwaga, wierność ideałom niepodległości, wreszcie bohaterska śmierć sprawiły, że
Poniatowski stał się bohaterem narodowym.
|
|
|
